Een sieraad of juweel (ook: tooi) is elk object (met uitzondering van kleding) dat op het lichaam wordt gedragen met de bedoeling dat te verfraaien. Een juweel of sieraad heeft geen enkel functioneel karakter. Het is enkel dienstig om het lichaam te verfraaien. Een horloge bijvoorbeeld heeft wel een functioneel karakter en kan dan ook niet als een juweel worden aanzien. Sieraden kunnen van edelmetalen zoals goud en zilver zijn gemaakt maar er zijn ook juwelen van glas, tin of plastic gemaakt. De maker van juwelen heet edelsmid of goudsmid. Juweliers worden vaak gezien als makers van sieraden maar zij zijn de handelaren. Juwelen zijn vaak versierd met edelstenen, halfedelstenen of geslepen kristal, strass genaamd. Ook het insigne of kleinood van een ridderorde wordt het juweel van deze orde genoemd. Bekende sieraden zijn:
- armband (enkelband)
- bedelarmband (bedeltje)
- bril
- broche
- haarspeld
- halsketting
- fleshtunnels (in opgerekte piercinggaatjes)
- medaillon
- neusknopje
- oorijzer (klederdracht) en hoofdplaat
- oorringen (oorknopjes)
- piercing
- ring (aan vinger of teen)
- tiara, diadeem of kroon
Een bijzondere type sieraden zijn de kroonjuwelen. Een sieraad waarin onechte edelstenen zijn verwerkt wordt wel een bijou genoemd. Het hoofdhaar wordt ook als een sieraad gezien, evenals bepaalde goede eigenschappen. Een bekend Nederlands sieradenontwerper was G.H. Lantman (1875 - 1932). |
 |
De edelsmeedkunst is een kunstzinnig vak uitgeoefend door een edelsmid. De edelsmid is als metaalbewerker gespecialiseerd in het ontwerpen en vervaardigen van sieraden en metalen (gebruiks-)voorwerpen in meestal edele metalen, zoals goud, zilver, platina en tegenwoordig ook meer in palladium en zelfs roestvast staal en metalen als titanium.
De term edel in edelsmid kan gezien worden als verwijzing naar de verbruikte materialen: edel, vanwege het gegeven dat het materiaal niet corrodeert en/of als verwijzing naar het niet alleen vakmatig bezig zijn met het (goud- en zilver-)smeden, maar er ook nog de dimensie van het ontwerpen, zeg maar: de kunst aan het sieraad toe te voegen.
Vaak verwerkt de ontwerper andere mineralen zoals bijv. (edel-)stenen als diamant, korund, opaal en toermalijn, maar ook email (glazuur) in zijn unieke creaties. Allang heerst er eigenlijk geen taboe meer op het verbruik van wat voor materiaal dan ook.
De edelsmid maakt sieraden door metalen te bewerken met gespecialiseerde gereedschappen, of, wanneer nodig, te verhitten om deze metalen te kunnen vervormen. Voor sommige sieraden worden matrijzen gemaakt waarin gesmolten metalen worden gegoten.
Het maken en bewerken van deze sieraden is arbeidsintensief, de materialen zijn van hoge kwaliteit en duurzaam, zijn creaties zijn vaak uniek. Ook is de edelsmid vaak de bedenker of ontwerper van het sieraad. Om deze redenen moet een edelsmid relatief hoge prijzen vragen voor zijn werk. Voor sommige sieraden en zilveren gebruiksvoorwerpen worden matrijzen gemaakt waarin tot vloeibaar verhitte metalen worden gegoten.
Goedkope uitvoeringen van sieraden zijn een concurrent voor de edelsmid. De lagere prijzen worden verkregen door massaproductie en door materialen van mindere kwaliteit te gebruiken. |
|
Â
Â
Bron Wikipedia®
|
